woensdag, 21 februari 2007

hoe kweek je vis?

Steeds meer vissen worden tegenwoordig gekweekt. Dat de zalm een kweekvis is, weten de meeste mensen wel, maar dat ook de paling of de tarbot die we eten gekweekt kunnen zijn, weten minder mensen. Viskweek lijkt een goede oplossing voor de overbevissing, maar helaas is dit niet helemaal waar. Ook aan viskweek zitten een hoop haken en ogen.


Er bestaan verschillende productiesystemen om vissen te kweken. Vanuit milieuoverwegingen zijn er drie belangrijke aspecten:
  • Staat de kwekerij wel of niet in verbinding met de zee. Dit heet respectievelijke een ‘open’ of ‘gesloten’ systeem.
  • De gekweekte soort heeft wel of niet extra voer nodig om te groeien. Dit wordt aangeduid als respectievelijk ‘intensief’ of ‘extensief’.
  • Voor de kweek worden wel of geen jonge ‘wilde’ vissen uit zee gebruikt.

Open systemen

Wanneer een productiesysteem in open verbinding met de omgeving staat, kunnen ziektes en parasieten makkelijk overspringen op wilde soortgenoten (en omgekeerd). Gekweekte vissen kunnen ontsnappen en vervuild water en meststoffen kunnen zich makkelijk verspreiden in zee. Kweeksoorten zijn door hun selectie op groei-eigenschappen vaak genetisch armer dan hun wilde soortgenoten. Als kweeksoorten kruisen met wilde soorten kunnen wilde varianten verdwijnen.

Intensieve kweek

Bij intensieve teelten wordt extra voer toegediend. Voor plantenetende soorten als karpers is dat niet zo’n probleem. Maar veel commercieel belangrijke soorten, zoals zalm, heilbot en tarbot, zijn carnivoor en hebben veel vismeel (=eiwit) en visolie (=belangrijke vetten) nodig om snel te groeien. De visvoerindustrie maakt het vismeel en visolie uit wilde vis. Die wordt lang niet altijd even duurzaam gevangen. De allergrootste visserij ter wereld, de anchoveta-visserij in Peru en Chili (ruim 11 miljoen ton) is een zogenaamde industrievisserij. De viskweek is, samen met de intensieve veehouderij (daar gaat ook veel vismeel naar toe), mede oorzaak van overbevissing.

Jonge vis uit zee

Een derde overweging voor duurzaamheid bij de kweek van vis is de afhankelijkheid van ‘wilde’ kleine visjes uit zee. Jonge tarbotjes en zalm worden kunstmatig gereproduceerd. Maar de kweek van paling, tonijn maar ook mosselen is afhankelijk van in het wild gevangen kleine visjes. Door deze uit zee te scheppen en voor de consumptie verder op te kweken, blijft het probleem van overbevissing eveneens bestaan.

Bassins in kustzones, intensief en extensief

In de tropen zijn vooral voor de kweek van grote garnalen bassins aangelegd in de kustzones. Deze vijvers zijn gesloten systemen, maar het vervuilde, zoute water uit de bassins wordt vaak geloosd in kanalen en rivieren, waardoor dit zoete water onbruikbaar wordt voor de mensen die daar leven. De natuurlijke begroeiing (vaak mangroven) wordt gekapt om de vijvers aan te leggen. Deze begroeiing beschermt niet alleen het achter gelegen land, maar is ook een broed- en opgroeigebied voor allerlei soorten vis en vogels als pelikanen.

Bodemkweek, extensief

Kleine schelpdieren (zaad) worden uitgezaaid op ‘bodempercelen’ in het water. Het zaad groeit op tot consumptieformaat doordat zij algen uit het wateren filteren.

Doorstroomsystemen, intensief

Vorm van gesloten systeem, waarbij het water (bijv. uit een rivier) aan de ene kant het bedrijf in stroomt, het stroom van bassin naar bassin door naar de afvoer van het bedrijf. Het water wordt veelal gezuiverd voor lozing. Wordt toegepast voor o.a. forel.

Hangcultures, extensief

Sommige soorten schelpdieren kunnen zich hechten aan touwen of kousen die in het water hangen. De touwen of kousen zijn bevestigd aan drijvende constructies. Door de touwen om hoog te halen kunnen na verloop van tijd de schelpdieren geoogst worden.

Gesloten systemen, intensief

Teelt van vis vindt plaats in tanks of bassins op land. Gesloten systemen maken het mogelijk om productiefactoren als temperatuur, hoeveelheid, zuurstof, ph, afvalstoffen in het water nauwkeurig te controleren en te optimaliseren.

Kooien in zee, intensief

De kooien in zee staan model voor de moderne aquacultuur die sinds 1980 opgekomen is. De zalm is de vissoort die een commercieel succes is geworden in dit soort productiesystemen. De kooien hangen op relatief beschutte plekken in zee zoals de fjorden van Noorwegen, Schotland, Canada en Chili.

Kooien in rivier, intensief

Systeem dat lijkt op kooien in zee, maar dan in zoet water (zie kooien in zee).

Recirculatiesystemen, intensief

Specifieke vorm van een gesloten systeem. Het water wordt rondgepompt en gezuiverd via biologische filters. Het totale waterverbruik is laag. Wordt gebruikt in o.a. Nederland.

Sea ranching, intensief

In het wild gevangen kleine vissen worden in kooien in zee afgemest tot consumptievis (o.a. blauwvintonijn in de Middellandse zee).

20:06 Gepost door johan in goede vis! | Permalink | Commentaren (0) | Tags: zee, kweken, vissen | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print |

De commentaren zijn gesloten.