woensdag, 14 maart 2007

wijting. . .of merlan?

Karakteristieken
Van alle rondvissoorten in de Noordzee en het Engelse Kanaal komt wijting (Merlangius merlangus) het meest verspreid voor. Wijting kan maximaal 20 jaar oud worden. De maximale lengte bedraagt 70 cm maar die wordt zelden gevonden. De wijting eet garnaalachtigen en kleine vis.

De wijting is een zeer vruchtbare vis. Een vrouwtje van 30 cm lang en ongeveer 230 gram zwaar kan liefst 400.000 eitjes produceren, dat zijn grofweg 1700 eitjes per gram lichaamsgewicht.

Zodra het vrouwtje haar kuit schiet, is het mannetje in de nabijheid om zijn hom te lozen en op die manier de eitjes te bevruchten. Dat bevruchten luistert heel nauw en vindt buiten het lichaam plaats.

De bevruchte eitjes zweven als individuen door het water. Het eistadium duurt enkele dagen. Hoe lang precies dat hangt vooral van de temperatuur af. Bij een lage temperatuur ontwikkelt het eitje zich langzaam. Bij een hoge temperatuur ontwikkelt het eitje zich sneller, maar sterven er ook veel eieren.

Na het eistadium breekt het larvestadium aan. De larven zijn ongeveer 2,4 millimeter groot en eten plankton (copepoden). Ze zweven nog steeds door het water en laten zich door de stroom meevoeren.

Op tweejarige leeftijd is wijting geslachtsrijp, alhoewel sommige exemplaren ook al op éénjarige leeftijd deelnemen aan het paaiproces. De paaiperiode loopt van januari tot juni. De meeste wijting paait echter van maart tot en met mei. De Centrale Noordzee en het gebied ten noorden van de Doggersbank zijn de belangrijkste paaigebieden.

Vangstmethode
Wijting is geen hoofddoelsoort. De vis komt veelal als bijvangst in het net terecht. Bij de visserij op kabeljauw kan wijting echter de hoofdmoot van de vangst vormen, zeker bij gebrek aan voldoende kabeljauw.

Bij de boomkorvisserij op platvis, de spanvisserij, enkelvoudige trawlvisserij en de twinrigvisserij op rondvis geldt wijting ook als een belangrijke bijvangst.

In 1999 nam Schotland 56% van de totale aanlandingen van wijting in Europees verband voor zijn rekening. Aanlanden is het aanbieden van vis aan de visafslag. Het aandeel van Frankrijk bedroeg 28% en Engeland was goed voor 8%. De resterende 8% werd aangeland door vissersschepen uit Denemarken, Duitsland, België en Nederland. Het aandeel van de Nederlandse vloot hierin is dus minimaal.

Actuele status van het tongbestand
In 1960 werd 60.000 ton wijting uit de Noordzee aangevoerd. Vanaf het moment dat de visserij-intensiteit toenam, groeide ook het bestand. In 1976 is de Europese aanvoer gestegen naar 215.000 ton. Na 1976 gaat het echter bergafwaarts met de wijting. In 1996 was er sprake van de slechtste jaarklasse ooit. In 1998 werd er nog geen 35.000 ton aangevoerd en werd voor de omvang van het bestand een historisch dieptepunt genoteerd.

Het huidige wijtingbestand is verre van gezond. Toch signaleren vissers op sommige locaties dichte scholen jonge wijting. Helaas zijn dit slechts incidenten, want de paaibiomassa van wijting (de hoeveelheid volwassen exemplaren die geslachtsrijp zijn) bevindt zich ver beneden niveau. De stand wordt gedomineerd door vooral de jongste jaarklassen.

Bedreiging
Het wijtingbestand wordt in eerste instantie bedreigd door de bijvangsten van tienduizenden jonge onvolgroeide wijtinkjes in de industrievisserij en de enorme hoeveelheden discards (vangst die weer teruggegooid wordt in zee) van ondermaatse wijting in de consumptievisserij (rondvisvisserij en in mindere mate boomkorvisserij).

Evenals bij de kabeljauw zijn veel vissers van mening dat klimatologische veranderingen ten grondslag liggen aan de slinkende omvang van het wijtingbestand.

Verbeteringen beleid
In de jaren zestig, zeventig en begin jaren tachtig heeft de visserij volop geprofiteerd van grote hoeveelheden wijting in zee. Intussen is het kapitaal te veel aangetast en is het door vissers zo 'gerespecteerde' rentmeesterschap ver te zoeken.

Door de verplichte grotere maaswijdte (12 cm) in het kader van het kabeljauw herstelplan wordt er veel minder wijting bijgevangen. Dit zal mogelijk positieve effecten hebben op het bestand de komende jaren.

20:38 Gepost door johan in abc van de vis | Permalink | Commentaren (0) | Tags: wijting, noordzee | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print |

De commentaren zijn gesloten.