dinsdag, 23 oktober 2007

Oostende 1500: een veelbelovende start!

In 1445 begon met met het graven van de oostendse haven, na de geweldige overstromingen. Voordien had men doormiddel van palen ter afbakening van de vaart, de eerste twee straten getrokken: de hogestraat(kapellestraat) en de ooststraat(de kerstraat). Snel werden ze verbonden door de dwarsstraat. De stad telde toen ongeveer 3000 inwoners. De haven kon gegraven worden tussen de oude en de nieuwe stad. Een brug verbond beide stadsdelen.

De nieuwe haven koste de stad 15.000 kronen, waardoor een nieuwe vorm van belasting moest worden geheven om aan de nodige fondsen te komen. De haringaccijns, een belasting van 12 schillingen per last haring na 15 augustus gevangen, bracht ook een aardig duitje in de zak. Omstreeks 1480 was de vangst 3 miljoen kilo! Rond die tijd werd ook "weerdgeld" gevraagd op verkoop van gezouten vis, later "pondgeld" genoemd.In die peiode waren de weerden nog commissionarissen der stuurlieden . In 1500 werden ze geleidelijk reders.

Stillaan kwam er tegenwind van andere gemeenten onder andere van Damme, Nieuwpoort en Sluis. Bij zo verre verkreeg Nieuwpoort in 1490 een octrooi waarin gestipuleerd stond dat oostendenaars hun haring te nieuwpoort moesten komen verkopen en dat ze niet meer mochten tekenen of zegelen. In 1496 werd er een verdrag gesloten tussen Filips de Shone en Hendrik VII van Engeland, die toeliet datVlaamse en Hollandse vissers mochten vissenop de Engelse kust.

karveelbuis

Karveelbuis of driemastbuis.

Pas na 1460 werd de naam "buis " voor het eerst in onze streken gebruikt. Toen waren het nog aan de grote vleet en de kaakbedrijvigheid aangepaste korvers. Dit vaartuig werd uit karveelwerk gemaakt, gladboordig dus en mag ook karveelbuis genoemd worden.Aan dek was veel ruimte voor het kaken en zouten. Er waren dan ook niet veel luiken. Hij had een lengte van 30 meter met een capaciteit van 70 last haring. Ze hadden 18 tot 30 koppen aanboord. In oostende 1560 noteerde men een aantal van 27 haringbuizen met één ervan die 689 tonnen kon aanvoeren per vaart.

Oostende 1400: groeiende ambities als vissershaven.

 korver

 

Het was omstreeks 1400 dat men alhier , naar het voorbeeld van de scandinaven, het haringkaken ging toepassen en dat op zee zelf. Dit betekende dat de haringgegromd(gegut), gezouten en in tonnen gestopt werd aan boord. Die haring werd kaakharing genoemd. er werden vier verdeelcentra opgericht nl. Damme, Nieuwpoort, Sluis en Oostende.

De gevolgen van dit haringkaken was enorm voor de visserij en de vishandel. Er kwamen kuiperijen, zoutziederijen, opslagplaatsen, speciale vaartuigen met stapelruimte voor tonnen, bewegingsruimte en logies voor de zouter en de kuiper, bekwaam personeel enz... De haringhandel vanuit Oostende ging aan het bloeien en er werd verkocht aan Bergen,Dowaai,Komen en Valenciennes.

Oostende had nu met zijn groot aantal slabberts, doggerschepen, makreelvaarders, korvers en met zijn haringbuizen voor de grote visserij, met zijn haringstapel en vishandel, met zijn scheepsbouw en nevenbedrijven, steeds meer nood aan een haven. Tot dan moesten alle vaartuigen immers , zowel de grote als de kleine, voor de stad stranden, waar er een vierboete of vuurbaken was. Wie het eerst toekwam lag het dichtst bij het toenmalig centrum van het nu verzwolgen Oostende.

Slabbert: klein vaartuigje met een drijfnet die werd ingezet voor de haringvisserij. Werd ook gebruikt voor 1 november voor alle vormen van kustvisserij. Het was rond en boller dan de rest, om de hoeveelheid gevangen vis te kunnen bergen aanboord. Later rond 1300, werden ze gebruit als verkenningsvaartuig voor de grotere schepen.

Korver: Rond 1350 verschijnt de naam "corver" voor een vaartuig dat "corvervish" vanuit Engeland naar de Noordzee aanvoerde. De naam komt van het korven aanbood, namelijk de verse vis of gesteurde vis werden daarin gelegd om te drogen of te worden "ghetauwend".

Makreelvaarder: Omstreeks 1400 kleinere vaartuigen, weinig opgeboeid, met een mast voor een razeil en banken voor een aantal roeiers. De makreel werd met handleijnen gevangen.

12:39 Gepost door johan in geschiedenis van vlaamse visserij | Permalink | Commentaren (0) | Tags: geschiedenis oostende, vlaamse visserij, noordzee | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print |