maandag, 19 november 2007

Goede vis , een initiatief Stichting De Noordzee!

Stichting De Noordzee is een onafhankelijke natuur- en milieuorganisatie, die zich inzet voor een schone en mooie Noordzee: gezond leven onder de waterspiegel, voldoende vis, schoon water en veiligheid voor mens en dier.


Stichting De Noordzee treedt op als advocaat van de Noordzee en geeft de Noordzee een stem door problemen aan de kaak te stellen en door realistische oplossingen te bedenken. Zij is niet tegen economisch gebruik van de Noordzee, maar wil wel dat de zee op een duurzame manier gebruikt wordt. Dus: wél varen over zee, maar géén olie lozen in zee. En: wél vissen op zee, maar géén overbevissing en verspilling.

  1. Wat is Goede VIS?
  2. Wie bepaalt welke kleur een vissoort krijgt?
  3. Is Goede VIS een onafhankelijk keurmerk?
  4. Hoe vaak worden de beoordelingen aangepast en waarom?
  5. Wat zijn belangrijke bronnen van informatie voor de beoordelingen?
  6. Wanneer hebben jullie voor de laatste keer de beoordelingen geupdate?
  7. Zijn jullie de enigen die deze methode/ vragenlijsten gebruiken?
  8. Hoe bepalen jullie de indeling rood-oranje-groen?
  9. Wildvangst: Welke vragen zijn belangrijk bij de beoordeling rood-oranje-groen voor visserijen?
  10. Kweek: Welke vragen zijn belangrijk bij de beoordeling rood-oranje-groen voor viskwekerijen?
  11. Hoe werkt zo’n beoordeling voor een vissoort? 
  12. Zitten in de vragenlijsten alle aspecten van duurzaamheid?

1. Wat is Goede VIS?
Goede VIS is een vissoort die in de groene kolom van de VISwijzer/www.goedevis.nl uitkomt. Dit betekent dat de vis op een milieuvriendelijke manier gevangen of gekweekt is.

2. Wie bepaalt welke kleur een vissoort krijgt?
De beoordelingen voor de Online VISwijzer zijn uitgevoerd door Stichting De Noordzee, Utrecht. Elk jaar worden de beoordelingen geupdate, zodat de consument de meest actuele informatie over vissoorten heeft. Stichting De Noordzee is een milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzaam gebruik van de Noordzee.

3. Is Goede VIS een onafhankelijk keurmerk?
Nee. De beoordeling is geen onafhankelijk keurmerk zoals bijvoorbeeld FSC voor hout, MSC voor wilde vis en het EKO-keurmerk voor biologische produkten. Omdat er in Nederland nog niet heel veel visproducten met een keurmerk te koop zijn, helpt de goedevis.nl/ Goede VIS om een zo goed mogelijke keuze te maken voor duurzame vis. Stichting De Noordzee is bij het uitvoeren van de beoordelingen zo zorgvuldig mogelijk in het raadplegen van deskundigen (ook van bedrijven en de visserijsector). Ook gebruikt ze zo veel mogelijk recente, onafhankelijke informatie. Lees hier meer over keurmerken.

4. Hoe vaak worden de beoordelingen aangepast en waarom?

Het updaten van de beoordelingen gebeurt één keer per jaar, in principe in de maanden januari/ februari/ maart. Dit doen wij omdat bijvoorbeeld de hoeveelheid van een bepaalde vis in zee van jaar tot jaar verschilt. Als vissers duurzaam vissen houden ze rekening met deze veranderingen in hun beheer. Maar dat gebeurt niet altijd even goed. Ook komen er elk jaar nieuwe visserijen die duurzamer zijn gaan werken door verbeteringen in het vistuig. Voor gekweekte vis kan het zijn dat er een beter beheer plaats vindt door betere regelgeving en controle. Ook schakelen kwekers over naar duurzamer visvoer of wordt de invloed van de kwekerij op het omringende milieu beperkt. Vanwege al deze veranderingen beoordeelt Stichting De Noordzee opnieuw alle vissoorten. Door deze jaarlijkse update kunnen wij het meest actuele advies geven aan consumenten, visdetaillisten en restaurants. Ook krijgen vissers en kwekers die het beter zijn gaan doen de kans om op te schuiven van rood naar oranje naar groen!

5. Wat zijn belangrijke bronnen van informatie voor de beoordelingen?
Voor de beoordelingen gebruikt Stichting De Noordzee de meest recente wetenschappelijke gegevens over visbestanden. Daarnaast worden databases als www.fishbase.org, wetenschappelijke publicaties, documenten en informatiebronnen van leveranciers gebruikt. Stichting De Noordzee consulteert ook deskundigen van bedrijven en de vissector en er worden werkbezoeken afgelegd.

6. Wanneer hebben jullie voor de laatste keer de beoordelingen geupdate?

De laatste update is uitgevoerd in de zomer van 2007. Stichting De Noordzee heeft in januari 2004/ maart 2004 deze beoordelingen voor de eerste keer uitgevoerd. Dit is herhaald in december 2005/ januari 2006. Vanaf 2008 zal de update elk jaar plaats vinden tussen januari en maart.

7. Zijn jullie de enigen die deze methode/ vragenlijsten gebruiken?
Nee, Stichting De Noordzee is niet de enige. Ze worden ook gebruikt door WWF (internationaal), Greenpeace Internationaal en de Marine Conservation Society (Engeland). Stichting De Noordzee heeft de vragenlijsten in samenwerking met deze organisaties opgesteld. Dit wordt gedaan onder begeleiding van de Seafood Choices Alliance. Voor de beoordelingen in 2007 gebruikt Stichting De Noordzee voor de eerste keer de pilot-versie van deze internationale methode. Die vragenlijsten zijn in de eerste helft van 2007 beoordeeld door een internationale, externe commissie van wetenschappers en experts. De pilot-versie is in juni 2007 vastgesteld en zal in september 2007 gepubliceerd worden voor een publieke consultatie. De nieuwe vragenlijsten lijken gelukkig sterk op de methode die SDN in 2004, 2005 en 2006 gebruikt heeft voor de visbeoordelingen.

8. Hoe bepalen jullie de indeling rood-oranje-groen?
Elke vissoort wordt apart beoordeeld. De beoordelingsmethode bestaat uit een vragenlijst voor wildgevangen vissoorten en een vragenlijst voor gekweekte vissoorten. Voor elke vissoort moet je weten waar de vis vandaan komt en met welke techniek de vis is gevangen of gekweekt. In de vragenlijsten komen allerlei belangrijke milieu- en duurzaamheidsonderwerpen aan de orde. Per vraag zijn punten te verdienen. De hoeveelheid punten bepaalt of de vis in het rood, oranje of groen komt. Wanneer een vis 0 – 40% heeft, is deze vis rood. Wanneer deze 40 - 60% van de punten haalt, is deze oranje. Wanneer deze de vis meer dan 60% haalt, valt die in de groene kolom.

9. Wildvangst: Welke vragen zijn belangrijk bij de beoordeling rood-oranje-groen voor visserijen?
In de vragenlijst voor wildgevangen vis wordt gekeken naar:
1) de biologische kenmerken van de vis – sommigen vissoorten kunnen beter tegen bevissing dan andere soorten
2) de effecten van visserij en vistechniek – zijn er veel bijvangsten? Veroorzaakt het vistuig schade aan de bodem?
3) (de effectiviteit van) beheersmaatregelen - dit gaat om zowel maatregelen van de overheid als maatregelen door vissers zelf.
Hier vindt u in detail alle vragen.

10. Kweek: Welke vragen zijn belangrijk bij de beoordeling rood-oranje-groen voor viskwekerijen?
In de vragenlijst voor kweekvis wordt gekeken naar: 1) het productiesysteem – hoeveel water en energie gebruikt het kweeksysteem
2) samenstelling en hoeveelheid visvoer - waar komt het viosvoer vandaan en hoeveel visvoer eet de gekweekte vissoort?
3) de effecten op de omgeving – wordt het water vervuild of kunnen ziektes verspreid worden?
4) de (effectiviteit van) het management/ beheer - houdt de kweker rekening met de eisen van de overheid? En wat doet hij zelf extra?
Hier vindt u in detail alle vragen.

11. Hoe werkt zo’n beoordeling voor een vissoort?
Stap 1 – Bepalen eenheid van beoordeling = vissoort + vis/kweektechniek
- waar de vis vandaan komt (geografisch, zo specifiek mogelijk)
- en op welke manier deze vis is gevangen of gekweekt.

Stap 2 – Verzamelen informatie:
Voor elke vissoort wordt informatie verzameld om de vragenlijst in te vullen. Er wordt gezocht naar recente en betrouwbare informatie (bij voorkeur wetenschappelijke bronnen). Ook worden deskundigen geconsulteerd; dit kunnen mensen zijn uit de sector of van bedrijven of collega’s van milieuorganisaties.

Stap 3 - Invullen en toetsen ingevulde vragenlijst
Voor de soort wordt de vragenlijst ingevuld. Deze wordt besproken met deskundigen. Het aantal punten dat de vis verdient op alle vragen wordt opgeteld en de kleur – rood, oranje, groen – wordt bepaald.

Stap 4 – Geef openheid over de beoordeling
Alle beoordelingen komen op www.goedevis.nl. Per vissoort wordt kort aangegeven waarom die vissoort groen, oranje of rood is. Van elke vissoort is via www.goedevis.nl een pfd-document beschikbaar waar in meer detail wordt uitgelegd waarom de vissoort een bepaalde kleur heeft. En welke informatie gebruikt is om die vragenlijst in te vullen.

12. Zitten in de vragenlijsten alle aspecten van duurzaamheid?
Transportkilometers
De methode richt zich op de visserij tot het moment van aanlanden en in geval van kweek tot het moment van verkoop van de kwekerij. Transport van de producten via verwerkers, (groot)handel en verkooppunt is niet meegenomen. Deze stromen zijn veelal internationaal. Het is niet goed bekend via welk transportmiddel deze naar Nederland zijn gekomen en welke weg ze precies hebben afgelegd. Het is daardoor niet mogelijk om dit mee te nemen in de beoordelingen. Stichting De Noordzee gaat hier vanaf 2008 wel aan werken.

Dierenwelzijn
Op het gebied van dierenwelzijn weten we nog niet veel voor vis. Hoe ervaren vissen stress? Voor gekweekte vissen is er inmiddels het een en ander bekend. Bij de beoordeling rood-oranje-groen wordt voor gekweekte vis dan ook rekening gehouden met de invloed van het productiesysteem op het natuurlijk gedrag en gezondheid van de vissoort. Ook wordt de invloed van het voer (incl. additieven) op natuurlijk gedrag en gezondheid meegenomen. Voor wilde vis weten we nog bijna niks over dierenwelzijn. Hoe verveeld is het voor een vis om een aantal uur in een vissersnet opeengepakt te zitten? We weten het simpelweg niet. Daarom is het onmogelijk om dierenwelzijn mee te nemen in de beoordeling rood-oranje-groen voor wilde vis.

Sociaal-economische aspecten van duurzaamheid
Sociaal-economische aspecten zitten niet in de vragenlijsten. Stichting De Noordzee zou graag in de methode mee willen nemen of locale visserijgemeenschappen (in Nederland of ontwikkelingslanden) baat hebben van een duurzame visserij of viskweek. Maar het is vaak heel lastig om goede informatie boven tafel te krijgen. Ook is het moeilijk om sociaal-economische aspecten voor verschillende vissoorten te vergelijken. Stichting De Noordzee wil voor vissoorten waarvan ze zeker weten dat deze “fair” zijn, in de toekomst beter aangeven. Ook stimuleert de supermarkten en handelen om bij hun inkoop een eerlijke prijs te betalen voor een kwalitatief goed en duurzaam visprodukt.

13:51 Gepost door johan in goede vis! | Permalink | Commentaren (0) | Tags: kust, goede vis, visbestanden, kweekvis, wilde vis, vis, verantwoord vissen, vismanieren, noordzee, zee | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print |

donderdag, 25 oktober 2007

Greenpeace: Zeereservaten van cruciaal belang.

Noordzee, — Volgens Greenpeace moet 40 procent van de Noordzee als reservaat worden aangewezen om het zeeleven te beschermen. In deze gebieden mogen geen schadelijke activiteiten plaatsvinden als visserij, zandwinning of olie- en gasboringen.

Zeereservaten zijn nodig omdat de natuur en visbestanden in de Noordzee ernstig achteruit zijn gegaan. Dit staat in het nieuwe Greenpeace-rapport 'Rescuing the North and Baltic Sea: Marine Reserves, a key tool'. Voor het eerst worden wetenschappelijk onderbouwde kaarten gepubliceerd waarop de zeereservaten staan ingetekend. Het Greenpeaceschip de Esperanza is vanuit Londen vertrokken voor onderzoek en actie op de Noordzee.

 

Op basis van wetenschappelijke informatie heeft Greenpeace voor de Noordzee zeven gebieden aangewezen, plus in de eveneens zwaar aangetaste Oostzee tien gebieden. In deze gebieden mogen volgens Greenpeace geen schadelijke activiteiten plaatsvinden. Deze stukken zee zijn gekozen omdat ze ecologisch belangrijk zijn voor vogels, dolfijnen en ander zeeleven. Daarnaast is de kaart gebaseerd op de paaigebieden en kraamkamers van alle commercieel belangrijke vissoorten. In deze zeereservaten kan het hele ecosysteem herstellen en kunnen vissen zich ongestoord voortplanten. Voorbeelden overal ter wereld bewijzen het succes. Zoals de oostkust van de Verenigde Staten en Canada: door stukken af te sluiten voor bodemvisserij nam het aantal schelpdierenen en vissen weer toe.

Kabeljauw

Het huidige beheer van de Europese zeeën schiet te kort, vindt Greenpeace. Het beleid is versnipperd over de afdelingen visserij, natuurbeheer, scheepvaart etc. en werkt daardoor niet. De visquota een economisch compromis, dat erg op de korte termijn is gericht en wetenschappelijk adviezen negeert. De meeste visbestanden zijn de laatste jaren steeds verder gedaald. Zoals de kabeljauw: deze vis staat op de lijst van bedreigde diersoorten van OSPAR, het overlegorgaan voor de Noord-Oost Atlantische Oceaan, maar desondanks staat de Europese Visserijraad elk jaar weer te hoge vangsthoeveelheden toe.

Dolfijnen verdrinken

Andere problemen in de Noordzee en Oostzee zijn het jaarlijks verdrinken van duizenden dolfijnen, walvissen en andere zeezoogdieren in visnetten. Vervuiling vanaf land vergiftigt de zeeën. Slecht onderhouden schepen zoals olietankers vormen een risico voor de gehele zee. De sterk toenemende zand- en grindwinning brengt grote ecologische schade toe aan het bodemleven.

Reservaten goed voor vis én visserij

Het afsluiten van 40 procent van de Noordzee en Oostzee voor schadelijke activiteiten is hard nodig. Greenpeace roept de regeringen rond de Noordzee en Oostzee en de Europese Unie op echt werk te maken van een goed beheer van onze zeeën. Gert Jan Gast, campagneleider oceanen van Greenpeace: "De afgelopen eeuw is de Noordzee zwaar aangetast door zwalkend beleid. Met het instellen van zeereservaten is herstel van het ecosysteem en daarmee de vis nog mogelijk. Dat is nodig voor een gezonde toekomst voor natuur, vis én visserij."

Links

- Rapport: 'Rescuing the North and Baltic Sea: Marine Reserves, a key tool'. (Noot: Het gedrukte rapport bevat veel grote afbeeldingen. Om de grootte van het bestand te beperken tot 2 MB zijn alle illustraties weggelaten. Er zijn daarom veel lege plekken tussen de tekst. Even scrollen, dus...)

19:55 Gepost door johan in actueel | Permalink | Commentaren (0) | Tags: sisserij, greenpeace, noordzee, zeereservaten, visbestanden, vissen | |  del.icio.us | | Digg! Digg |  Facebook | |  Print |